Losowy cytat lub idiom: "When I was 14 years old I totalled the family car." Al Gore, An Inconvenient Truth

 

Present Continuous zasady

21.01.2008.

Czas teraźniejszy ciągły (“present continuous”) tworzy się poprzez dodanie do odmiennego czasownika posiłkowego “be” czasownika głównego w formie ciągłej (która nie podlega odmianie). Tworzenie formy ciągłej opisane jest w haśle FORMA “-ING”. Zdania twierdzące: 1 os. liczby pojedynczej “I am buying” (‘kupuję’) 2 os. liczby pojedynczej “you are buying” (‘kupujesz’) 3 os. liczby pojedynczej “he/she/it is buying” (‘on/ona/ono kupuje’) 1 os. liczby mnogiej “we are buying” (‘kupujemy’) 2 os. liczby mnogiej “you are buying” (‘kupujecie’) 3 os. liczby mnogiej “they are buying” (‘kupują’) Zdania przeczące: 1 os. liczby pojedynczej “I am not buying” (‘nie kupuję’) 2 os. liczby pojedynczej “you are not buying” (‘nie kupujesz’) 3 os. liczby pojedynczej “he/she/it is not buying” (‘on/ona/ono nie kupuje’) 1 os. liczby mnogiej “we are not buying” (‘nie kupujemy’) 2 os. liczby mnogiej “you are not buying” (‘nie kupujecie’) 3 os. liczby mnogiej “they are not buying” (‘nie kupują’) Pytania: 1 os. liczby pojedynczej “am I buying?” (‘czy kupuję?’) 2 os. liczby pojedynczej “are you buying?” (‘czy kupujesz?’) 3 os. liczby pojedynczej “is he/she/it buying?” (‘czy on/ona/ono kupuje?’) 1 os. liczby mnogiej “are we buying?” (‘czy kupujemy?’) 2 os. liczby mnogiej “are you buying?” (‘czy kupujecie?’) 3 os. liczby mnogiej “are they buying?” (‘czy kupują?’) Czasownik posiłkowy “be” w mowie potocznej niemal zawsze ulega ściągnięciu: Formy ściągnięte czasownika “be” 1 os. liczby pojedynczej “I’m buying” (‘kupuję’) 2 os. liczby pojedynczej “you’re buying” (‘kupujesz’) 3 os. liczby pojedynczej “he’s/she’s/it’s buying” (‘on/ona/ono kupuje’) 1 os. liczby mnogiej “we’re buying” (‘kupujemy’) 2 os. liczby mnogiej “you’re buying” (‘kupujecie’) 3 os. liczby mnogiej “they’re buying” (‘kupują’) Jeśli czasownik “be” nie jest ściągnięty, oznacza to szczególną emfazę, położenie nacisku na wypowiedź, np.: (1) I’m listening to the radio. Słucham radia. (2) I am listening to the radio. (Ależ) ja słucham radia! Zwykle struktura pytań z przeczeniem (których często używa się np. w funkcji pytań retorycznych) jest następująca: Pytania z negacją – pełne formy 1 os. liczby pojedynczej “am I not buying?” (‘czy nie kupuję?’) 2 os. liczby pojedynczej “are you not buying?” (‘czy nie kupujesz?’) 3 os. liczby pojedynczej “is he/she/it not buying?” (‘czy on/ona/ono kupuje?’) 1 os. liczby mnogiej “are we not buying?” (‘czy nie kupujemy?’) 2 os. liczby mnogiej “are you not buying?” (‘czy nie kupujecie?’) 3 os. liczby mnogiej “are they not buying?” (‘czy nie kupują?’) Jeżeli jednak stosujemy ściągniętą formę czasownika posiłkowego “be”, pytanie z przeczeniem w pierwszej osobie liczby pojedynczej jest nietypowe: Pytania z negacją – formy ściągnięte 1 os. liczby pojedynczej “aren’t I buying?” (‘czy nie kupuję?’) *amn’t I buying? 2 os. liczby pojedynczej “aren’t you buying?” (‘czy nie kupujesz?’) 3 os. liczby pojedynczej “isn’t he/she/it buying?” (‘czy on/ona/ono kupuje?’) 1 os. liczby mnogiej “aren’t we buying?” (‘czy nie kupujemy?’) 2 os. liczby mnogiej “aren’t you buying?” (‘czy nie kupujecie?’) 3 os. liczby mnogiej “aren’t they buying?” (‘czy nie kupują?’) Czasu teraźniejszego ciągłego używamy w następujących wypadkach: - do opisu sytuacji mających miejsce w trakcie wypowiedzi - do opisu sytuacji mających miejsce aktualnie, choć niekoniecznie w samym momencie mówienia - do opisu sytuacji powtarzalnych - do opisu sytuacji z przeszłości - do opisu zaplanowanej przyszłości Wszystkie te użycia zostaną omówione poniżej. I. Sytuacja mająca miejsce w momencie wypowiedzi Czasu teraźniejszego ciągłego używa się do opisu wydarzeń, które trwają w momencie wypowiedzi, np.: (3) What are you doing? Co (teraz) robisz? (4) Darek is drinking vodka. Darek (właśnie) pije wódkę. Zdanie (4) nie znaczy wcale, że osoba, o której mowa (‘Darek’), w ogóle często pije, czy też, że ma picie w zwyczaju (wtedy użylibyśmy czasu teraźniejszego prostego – por. CZAS PRESENT SIMPLE CZY CZAS PRESENT CONTINUOUS). Odnosi się ono tylko do konkretnego momentu – momentu mówienia. Z tego względu czasu teraźniejszego ciągłego używa się w sprawozdaniach (np. sportowych), by podkreślić, że opisywane zdarzenia dzieją się w trakcie relacji. II. Wydarzenia bieżące Czas teraźniejszy ciągły bywa stosowany do opisu wydarzeń, które nie trwają faktycznie w momencie wypowiedzi, ale których ciągłość i współczesność chce podkreślić rozmówca, np.: (5) I’m reading Nabokov. Czytam teraz Nabokova. (6) I’m studying English. Uczę się angielskiego. Wypowiedzi (5) i (6) nie muszą odnosić się do momentu mówienia. Mogą paść w rozmowie, podczas której siłą rzeczy nie należy ich rozumieć literalnie (trudno jednocześnie rozmawiać i czytać Nabokova lub się uczyć). Celem takich konstrukcji jest podkreślenie aktualności (obecnie czytam Nabokova, wcześniej czytałem innych autorów; obecnie uczę się angielskiego, a rok temu hiszpańskiego itd.). III. Sytuacja powtarzalna Czas teraźniejszy ciągły opisuje czasem sytuację powtarzalną z teraźniejszości, zwłaszcza, gdy autor wypowiedzi chce wyrazić swój emocjonalny stosunek do niej, np.: (7) He is always complaining about things. Ona zawsze (bez przerwy) narzeka na wszystko. Tego typu wypowiedź nie ma charakteru bezosobowego opisu rzeczywistości – osoba wypowiadająca zdanie (7) wyraża w nim swoją dezaprobatę, poirytowanie. IV. Sytuacja z przeszłości Czas teraźniejszy ciągły bywa używany do opisu sytuacji z przeszłości lub wręcz całkowicie abstrakcyjnych (w celu ułatwienia rozmówcy wyobrażenia ich sobie, wczucia się w opisywane zdarzenia). Często ma to miejsce w przypadku opisów naukowych, porad, gier narracyjnych (typu RPG) itp., np.: (8) I’m opening the door. The smoke is rising from the test-tube. Otwieram drzwi. Z próbówki wydobywa się dym. W takim przypadku autor wypowiedzi, opisując wydarzenia z przeszłości, przywołuje je tak, jakby je ‘miał przed oczami’ w momencie mówienia. V. Sytuacja z przyszłości Również do planów dotyczących przyszłości można odnosić się przy pomocy czasu teraźniejszego ciągłego. Ma to miejsce zwłaszcza wtedy, gdy opisywana przyszłość jest niedaleka, np.: (9) I’m working late tomorrow. Jutro pracuję do późna. Niemal zawsze podajemy w takim kontekście termin wydarzenia, o którym mowa, aby było jasne, że chodzi o przyszłość, por.: (10) I’m meeting Terry after lunch. Po lunchu spotykam się z Terry’m. (11) I’m meeting Terry. Właśnie jestem na spotkaniu z Terry’m. Należy zwrócić szczególną uwagę, iż niektórych czasowników nie używa się w ogóle w czasie teraźniejszym ciągłym. To zagadnienie jest omówione dokładnie w haśle CZAS PRESENT SIMPLE CZY CZAS PRESENT CONTINUOUS .

 

« poprzedni artykuł		następny artykuł »